- Idziemy na ryby? - Ryby pozamarzały.
Patrz na ten wóz... Fajny, co? To pewnie Ford.
PRZEBUDZENIE
Nie, to nie Ford.
- A co? - Nie wiem, ale nie Ford.
- Leonard, co robisz? - A jak myślisz?
Ktoś może przyjść!
Nie przyjdzie.
Leonard, co się stało?
Leonard, skarbie! Ubieraj się! Za chwilę śniadanie!
Dziś zaczniemy od sprawdzianu z historii.
Pod koniec lekcji złożycie zeszyty na moim biurku.
Lowe, Leonard
Dzień dobry pani. Czy Leonard może wyjść się pobawić?
- Nie dzisiaj. - A jutro?
- Do jutra też nie wyzdrowieje. - A kiedy wyzdrowieje?
Nie wiem.
Dziękuję, że przyszliście.
NA PODSTAWIE PRAWDZIWYCH WYDARZEŃ
BRONX, ROK 1969
- Przepraszam, czy... - W recepcji.
Szpital Bainbridge, słucham? Dr Franklin i dr Tyler...
są na zebraniu. Coś przekazać czy...?
Malcolm Sayer, lekarz, byłem umówiony...
Proszę usiąść. Szpital Bainbridge, słucham?
Ma pan na myśli żywych ludzi?
Interesuje mnie posada w laboratorium neurologicznym.
Mamy tu radiologię...
To szpital dla przewlekle chorych. Szukamy neurologa-praktyka.
- Będzie pan miał do czynienia z ludźmi. - Jako lekarz... leczący.
- Zajmował się pan pacjentami? - Dżdżownicami.
Słucham?
To był ambitny projekt. Miałem uzyskać decygram mieliny
z czterech ton dżdżownic.
Poświęciłem temu 5 lat. Wszyscy twierdzili, że to niemożliwe.
- Bo tak jest. - Teraz już wiem, dowiodłem tego.
A przedtem, w szpitalu św. Tomasza?
Prace badawcze?
Mamy braki kadrowe.
Nigdy nie leczył ludzi...
Przepraszam, ale... Panowie szukają kogoś z doświadczeniem klinicznym.
Wprawdzie nie mam posady... Ale macie setki odpowiedniejszych kandydatów.
Doktorze Sayer, a na studiach?
Nie dostałby pan dyplomu bez praktyki w szpitalu.
Mierzył pan tętno, temperaturę, stawiał diagnozy...
A więc załatwione.
Chyba zależy panu na tej posadzie?
Tędy, doktorze. Pracował pan już w szpitalu dla przewlekle chorych?
- Takie rzeczy się pamięta. - Widać nie pracowałem.
Mamy tu stwardnienie rozsiane, zespół Tourette'a, parkinsonizm
i parę innych, nienazwanych schorzeń.
- Na co ci ludzie czekają? - Na nic.
- Więc jak mają wyzdrowieć? - Wcale nie mają. To przewlekle chorzy.
Tak zwany Warzywniak. Wystarczy ich karmić i poić.
Panie Kean, chciałbym spytać...
Urodziłem się w 1911 roku w Kingsbridge! Przyszedłem tu w lipcu 1955!
Przedtem przebywałem w Brooklyńskim Ośrodku Psychiatrycznym!
Przedtem byłem człowiekiem!
Przyzwyczai się pan.
Może mi pan wierzyć.
Nie, psinko. Idź sobie. Wracaj do siebie. Do domu!
Dzień dobry, doktorze. Mamy nową pacjentkę.
Przywieżli ją w środku nocy. Oto jej karta.
Witam. Nazywam się doktor Sayer.
Czy pani wie, gdzie się znajduje?
Czy pani mnie słyszy?
Demencja o nieustalonej etiologii. Brak reakcji.
Ubezpieczenie zdrowotne ?
Nazywa się Lucy Fishman. Znaleźli ją sąsiedzi,
siedziała przy zwłokach siostry.
Nie ma innych krewnych. Podobno zawsze była taka jak teraz.
Całkowity brak reakcji na bodźce.
Odruch.
Odruchem byłoby odepchnięcie piłki. Ona ją złapała.
To także odruch.
Zgodziłbym się, gdyby miał pan rację.
Straciwszy własną wolę działania, pożycza siłę woli od piłki.
- Siłę woli piłki? - Przepraszam.
Chce pan zrobić dobre wrażenie? Zgadłem, prawda?
Jeszcze się pan nie wdrożył.
Proszę dopilnować, by pacjenci doktora Sayera
zostali umówieni na jutro.
Pożycza siłę woli od piłki?
Rewelacja.
Dziękuję, dziękuję.
Proszę dać nam znać, gdyby znów coś złapała.
Wywalą mnie. Trudno. Wrócę na uczelnię.
Czegoś zapomniałem?
Chcę powiedzieć, że bardziej mi się podoba pańska interpretacja.
I że pomogę panu, póki się pan nie wdroży.
- Dobranoc, doktorze. - Dziękuję.
- Witam. Nazywam się doktor Sayer. - A ja Waheedah.
- Jak się dziś czujesz? - Dziękuję, dobrze.
Tak! Przepraszam. Jaki druczek? Tak, zaczekam.
Okay. Raz, dwa, trzy.
Dziękuję. Do widzenia.
Dzień dobry.
- Hura, jesteśmy na orbicie! - Spróbujmy stanu nieważkości.
Uczcijmy to pysznym Quickiem firmy Nestle.
Czekolada Nestle jest nie z tej ziemi.
Ej, tam na górze, czas się wzmocnić pysznym Quickiem.
Lucy...
wyszła pani na spacer...
Anthony, pomożesz mi to przesunąć?
Przepraszam.
Lucy, już prawie u mety.
Proszę... Proszę, oto woda.
Ciekawe, czemu tak szybko rosną ci paznokcie.
Pewnie od tej galaretki, którą cię faszerują.
Codziennie galaretka.
Czerwona, żółta, co dzień galaretka.
Zapomniałam ci powiedzieć. Pani Cooper umarła. Pamiętaszją?
Poczciwa kobiecina. Zawsze coś miłego powiedziała.
Tylko jej pies mnie drażnił.
- Przepraszam. - Dzień dobry.
Czy on z panią rozmawia?
- Oczywiście, że nie. Nie słowami. - Rozmawia w jakiś inny sposób?
Jak to?
- Pan nie ma dzieci. - Nie.
Gdyby pan miał, nie pytałby pan.
"Schizofrenia atypowa".
A tu "histeria atypowa".
"Atypowe porażenie nerwów".
"Bez zmian od ostatniego badania".
"Nie zaleca się zmiany terapii".
Pięknie.
Notka "Żadnych zmian" z 9.11.1944 roku.
To sprzed 25 lat.
Za taką epidemią atypowych objawów powinno się kryć coś typowego.
Ale co?
Panie doktorze... Może chciałby pan skoczyć gdzieś na kawę?
Na herbatę?
Zazwyczaj odpowiedziałbym tak. Ale mam inne plany.
- Trudno. Może innym razem. - Tak.
"Śpiączkowe zapalenie mózgu"...
gdzie to jest...?
Przepraszam, myślałem, że ktoś zostawił światło...
Znalazłem! Już wiem! Wszyscy przeszli zapalenie mózgu.
Na długo przed przyjęciem do szpitala. Widzi pan? W latach 20.
- Cudownie, prawda? - Tak. Przyjdę póżniej.
Liczba chorych na zapalenie mózgu pozwala mówić o epidemii
Tajemnicza choroba. Przerażająca gorączka śpiączkowa
Zapomniana choroba z lat 20. Zespół postencefalityczny
Ilu pan ich tam znalazł?
Pięcioro. Myślę, że jest ich więcej.
Jak się czują?
Tak, jak ich pan wtedy opisał. "Pozbawieni substancji, jak duchy".
Tyle tylko, że wtedy niektórzy byli dziećmi.
Tak. Dziećmi, które zapadły w sen.
Większość z nich nie przeżyła ostrego stadium choroby.
Pozostali przy życiu... po przebudzeniu
wydawali się całkiem zdrowi. Jakby nic nie zaszło.
Nie zdawaliśmy sobie sprawy z rozległości uszkodzeń mózgu.
Musiały minąć lata... 5...10...15...
zanim pojawiły się pierwsze dziwne objawy neurologiczne.
Ale pojawiły się.
Zacząłem je obserwować we wczesnych latach 30.
Starzy ludzie przyprowadzani przez własne dzieci.
Młodzi ludzie przywożeni przez rodziców.
Nie potrafili sami się ubrać. Nie umieli jeść.
W większości przypadków stracili mowę.
Rodziny były zrozpaczone.
Ludzie, którzy dotąd byli normalni,
stali się...
nieobecni.
Jak ktoś taki się czuje? Co myśli?
Oni nie myślą.
Wirus nie oszczędził wyższych funkcji mózgu.
- To stwierdzony fakt? - Tak.
- Ponieważ? - Alternatywa byłaby przerażająca.
Szpital wymaga remontu. Ale co my robimy?
Mam przeczucie.
Co przeszkadza Lucy podejść do kranu?
Nic.
Właśnie. Ale pole widzenia znika. Nie ma żadnego wzoru,
żadnego wizualnego rytmu, który kazałby jej iść dalej.
- A my coś takiego tworzymy. - Właśnie.
Ona wygląda przez...
- Chciałbym coś wiedzieć o pani synu. - Oczywiście.
Powiedzieli, że coś jest nie tak z jego dłońmi. Nie mógł już pisać.
Nie mógł pracować.
Radzili mi zabrać go ze szkoły. Miał 11 lat.
Powoli jego stan się pogarszał.
Wołał mnie, przychodziłam. A on siedział przy biurku
w transie. Godzinę, dwie. Potem znów wracał do normy.
Pewnego dnia, po powrocie z pracy, zastałam go w łóżku.
Wciąż powtarzał: "Mamo? Mamo?". Wyciągał rękę...
"Czego chcesz, Leonardzie?"
Już więcej się nie odezwał. Zupełnie jakby zniknął.
Pod koniec tamtego roku zawiozłam go do Bainbridge.
14 listopada 1939 roku.
Miał 20 lat.
Co robił przez tych 9 lat, które spędził w tym pokoju?
Czytał. Uwielbiał książki. Czytał przez cały czas.
Naprawdę?
Tylko to potrafił.
Wystarczy.
Dobrze, Leonardzie, skończyliśmy.
Nic, nic, nic... i... nic.
- Niech zgadnę. Jeden z twoich posągów? - Właśnie.
Podaj sól.
- Przepraszam. A to? - Jak to co? Stroboskop.
Mylisz się. To jest stroboskop.
A to reakcja na własne imię.
Przepraszam.
No, dawaj, wielkoludzie! Dawaj! Wygraliśmy!
Ja też potrafię złapać piłkę. Doktorze, proszę mi rzucić piłkę.
Są wszyscy? Przywieźcie ich tu.
Powinnam była zgodzić się na rozwód. Ale liczyłam na jego ojcowskie uczucia.
Pacjenci dostali już poranną porcję leków.
Dr Sayer liczył na to, że znajdziecie wolną chwilę. Możecie iść ze mną?
Jedna z najpiękniejszych arii świata. Obserwuj, czy nie ma jakichś reakcji.
"Mówcie mi Ishamel.
Wiele lat temu, mniejsza o to, ile,
mając odrobinę grosza i nic ciekawego do roboty na brzegu"...
Leonardzie... wiem, że mnie słyszysz. Chcę, byś zareagował na swoje imię.
To nie może być jakakolwiek muzyka. Musi być odpowiednia dla nich.
Porusza ich tylko ta muzyka, która ich porusza.
Jeszcze nie znalazłem niczego, co by ruszyło Berta.
Mogliby tak siedzieć cały dzień.
Muszę wyłożyć pierwszą kartę.
L... Leonard... L.
To jest Frank. Pomoże mi pan?
On reaguje na coś jeszcze innego. Na kontakt z innym człowiekiem.
Proszę tam stanąć.
Nie umie beze mnie chodzić. Jeśli go puszczę, upadnie.
Nie pozwolę ci upaść.
Ale ze mną pójdzie wszędzie.
Tak, jak Lucy z piłką, pożycza moją siłę woli.
Siłę woli innego człowieka.
Zacznę przesuwając strzałkę do litery L... jak Leonard.
Kiedy poczuję, że sam ją przesuwasz, zabiorę ręce.
Rozumiesz? Dobra, zaczynam.
Może niezbyt jasno się wyraziłem. Moja wina. Ja...
L. Dobrze. Teraz E... dobrze.
E, dobrze.
...S...
...P...
Piszesz coś innego.
PANTERA RILKEGO
Rilke, Rainer Maria. Niemiecki poeta i pisarz.
"Jej wzrok zmęczony widokiem krat
Niczego innego nie dostrzega.
Tak, jakby istniał tylko tysiąc krat,
za tysiącem krat nie było już świata.
Silne łapy drepczą zataczając koła
w rytualnym tańcu wokół punktu,
w którym znieruchomiała wielka siła woli.
Czasami zasłony wzroku unoszą się bezszelestnie, by wpuścić kształt,
który wkrada się przez sztywną ciszę barków,
dociera do serca i obumiera".
Słyszała pani o L-dopie? O syntetycznej dopaminie.
Tak. Podaje się ją pacjentom z parkinsonizmem.
A co?
Przepraszam.
Miną setki lat, zanim stan współczesnej neuropatologii
pozwoli nam dokładnie opisać zniszczenia w mózgu parkinsonowca.
Nowy lek, L-dopa, pozwala nam po raz pierwszy
dać pacjentom nadzieję na normalniejsze życie. Podawanie L...
Jestem bardzo ciekaw tego leku... Czy spotkał się pan z kimś, kto...
- Przepraszam, doktorze... - Sayer.
Jestem ciekaw, czy leczył pan pacjentów z zapaleniem mózgu.
Po prezentacji. Jeśli pan nie ma nic przeciwko temu.
Jak już mówiłem, podawanie L-dopy...
Nie sądzi pan, że drżączka poraźna w skrajnym nasileniu
dałaby efekt znieruchomienia?
- Pan mówi do mnie? - Tak.
Wyobrażmy sobie przyspieszenie drżenia rąk aż do znieruchomienia...
Że istnieje pacjent, u którego wszystkie objawy uległy akceleracji.
Drżenie rąk, rzucanie głową, tiki, słowotok...
gdyby jeden nałożyłby się na drugi, pacjent zamieniłby się w kamień.
Nie wiem. Może i tak.
- Czy wówczas pomogłaby L-dopa? - Doktorze Sayer...
Jestem tylko chemikiem. Pan - Iekarzem. Trucie pacjentów to wasza sprawa.
Freud wierzył w cuda, przepisując kokainę jak pastylki na kaszel.
My wierzyliśmy w kortyzon, póki się nie okazało, że wywołuje psychozę.
- Teraz kolej na L-dopę? - Za wcześnie na taką konkluzję.
Z całym szacunkiem, jest o wiele za wcześnie na taką konkluzję.
Trucie pacjentów to sprawa farmaceutów.
Ale ja...
Czytał pan? "Nowy lek pozwala pacjentom z drżączką jeść galaretkę."
Czytałem. Czytam wszystko. Wszyscy mieli lekki parkinsonizm.
Pańscy "parkinsonowcy" od lat tkwią w bezruchu.
Powinien to pan jeszcze raz przeczytać.
Pan wyciąga zbyt pochopne wnioski.
Pragnie pan, by istniał jakiś związek. Ale to nie znaczy, że on istnieje.
Wierzę jednak... wiem, że ci ludzie są żywi.
Na podstawie czego? Umiejętności łapania piłek tenisowych?
Ja to wiem.
- Ilu chce pan poddać próbie? - Wszystkich.
Niektórych. Jednego.
Jednego.
Za zgodą rodziny. Na piśmie.
Leonard ma chorobę Parkinsona?
Nie. To znaczy objawy są podobne,
a może i nie.
Jak ten lek na niego podziała?
Nie wiem, jak i czy w ogóle podziała.
A jak się panu wydaje?
Nie wiem, ten lek stosuje się przy całkiem innych zaburzeniach.
Na co ma pan nadzieję?
Mam nadzieję, że dzięki niemu powróci.
- Dokąd? - Do świata.
Co go tu może po tylu latach czekać?
Pani. Pani na niego czeka.
Wszystko, proszę.
- Po podaniu 200 mg żadnej reakcji. - Może sok zneutralizował lek?
- Może podać mu więcej. - Może mniej.
Spróbuję w mleku.
500 miligramów.
Zadzwonię, gdyby wystąpiła jakaś zmiana.
Dziękuję.
Jest cicho.
Jest późno. Wszyscy śpią.
- Ja nie śpię. - Nie... obudziłeś się.
Mogę?
Ja...
Leonardzie? Ktoś do ciebie przyszedł
Mamo. Mamo!
- Mam na imię Eleanor. - Eleanor.
- Miło mi poznać. - Mnie również.
- Panie? - Znów coś nie tak?
O mój Boże!
Dzień dobry. Nazywam się Margaret.
Beth.
Anthony... jak się masz?
Wspaniale. A ty?
Też wspaniale.
- Widziałeś go? - Fajnie, co?
Ja bym się nie potrafiła pogodzić z utratą 30 lat życia.
On zdaje sobie z tego sprawę, prawda?
Leonard, odwróć się do mnie. To aparat typu polaroid. Dziękuję.
Zdjęcie gotowe za niecałą minutę. Niesamowite.
A teraz... może spróbujemy tego.
Doskonale. Cudownie. A teraz przejdź w drugi koniec pokoju.
Gotów? Idź!
Doskonale. Świetnie.
A teraz z powrotem.
Ale szybko. Przyniosę klisze...
Połóż się chociaż. Musisz odpocząć.
Boję się zamknąć oczy. Jeśli zamknę oczy...
Zaśniesz. A kiedy rano się obudzisz, będzie następny dzień.
Obiecuję ci to.
Łódeczka dziecka... srebrny księżyc... płynący po niebie...
dziecko chce złowić sen... łowi tu i tam...
płyń, mój mały...
po morzu pełnym snów...
ale nie zapomnij przypłynąć znów do mnie...
Jak Bronx wypiękniał.
- To moja szkoła! - Naprawdę?
- To muzyka klasyczna? - Możesz wybrać dowolny rodzaj muzyki.
- Co to? - Rock and roll.
Chodż tu!
Podczas twojej nieobecności pojawiło się skażenie środowiska..
Leonardzie, miałeś brodzić, nie pływać.
Nie wiem, czy ubezpieczenie to obejmuje.
- Chodź! - Nie, nie!
Leonardzie, idzie przypływ!